In sommige delen zoals het Oostelijk Havengebied en IJburg moderne nieuwbouw kennen, bestaat een groot deel van de wijk uit vooroorlogse portiekflats. Met name in Indische Buurt, Dapperbuurt en de Transvaalbuurt vind je honderden jaren oude portiekwoningen charmante gebouwen die het karakter van Amsterdam bepalen. Maar deze architectonische pracht heeft een schaduwzijde: veel van deze portieken hebben ernstige zwakke punten in hun beveiliging.
Wat is een portiekdeur?
Een portiekdeur is de gezamenlijke toegangsdeur tot een appartementengebouw. Achter deze deur bevinden zich meestal meerdere woningen, verdeeld over verschillende verdiepingen. De portiekdeur vormt dus de eerste beveiligingslijn voor alle bewoners. Als deze deur zwak is, hebben onbevoegden toegang tot het hele trappenhuis en kunnen ze proberen om individuele woningen binnen te komen.
De architectuur van Amsterdam Oost: gebouwd in een andere tijd
De meeste portiekflats in Amsterdam Oost dateren uit het begin van de 20e eeuw. Ze werden gebouwd in een tijd waarin inbraakpreventie er heel anders uitzag dan nu. De oorspronkelijke sloten en beveiligingssystemen voldoen allang niet meer aan moderne veiligheidsnormen, maar zijn in veel gevallen nooit vervangen.
Als je een klassieke portiek binnenloopt in de Indische Buurt of Transvaalbuurt, zie je vaak hetzelfde beeld:
- Een buitendeur met een simpel cilinderslot.
- Brievenbussen direct naast of onder de deur.
- Een nachtslot aan de binnenkant.
- Soms een glazen paneel in of naast de deur.
- Een stevig uitziende maar vaak oude metalen of houten deur.
De zwakke punten van oude portiekdeuren
1. Verouderde cilindersloten zonder moderne beveiliging
Het grootste probleem van oude portiekdeuren is het slot zelf. Veel portieken hebben nog steeds cilinders uit de jaren ’70, ’80 of ’90. Deze sloten missen cruciale beveiligingsfuncties die tegenwoordig standaard zijn. Moderne inbrekers gebruiken een techniek die ‘kerntrekken‘ heet. Met een speciaal gereedschap kunnen ze de cilinderkern eruit trekken, waarna de deur eenvoudig te openen is. Oude cilinders hebben geen beveiliging hiertegen. In minder dan een minuut kan een ervaren inbreker zo’n slot openen. Een andere veelgebruikte inbraaktechniek is het doorboren van de cilinder.
Door op de juiste plek te boren, kunnen de pennetjes in het slot kapot gemaakt worden, waarna de cilinder met een schroevendraaier open te draaien is. Oude cilinders hebben vaak geen geharde stalen pinnen die dit voorkomen. Lock picking het openen van een slot met speciale gereedschappen zonder de juiste sleutel is makkelijker bij oude sloten. Moderne cilinders hebben extra pennetjes en complexere mechanismen die picking veel moeilijker maken.
2. Achterdeuren en brandtrappen
Veel portiekflats in Amsterdam Oost hebben een achterdeur of uitgang naar een brandtrap. Deze deuren krijgen vaak nog minder aandacht dan de voordeur, terwijl ze nog kwetsbaarder kunnen zijn. We komen regelmatig achterdeuren tegen die:
- Een oud slot hebben dat al jaren niet meer gebruikt wordt.
- Niet goed sluiten en met kracht open te duwen zijn.
- Toegang geven tot binnenplaatsen waar inbrekers ongestoord kunnen werken.
In oude portiekflats hebben soms tientallen mensen toegang: huidige bewoners, oud-bewoners die hun sleutel nooit hebben ingeleverd, buren die een sleutel hebben gekregen, postbodes met een algemene sleutel, en ga zo maar door. Deze onduidelijke toegangscontrole maakt het moeilijk om te weten wie er daadwerkelijk toegang heeft tot het pand.
Specifieke kwetsbaarheden per wijk in Amsterdam Oost
Indische Buurt
De Indische Buurt heeft prachtige architectuur uit het begin van de 20e eeuw. De portieken zijn vaak smal en hoog, met originele details. Maar juist deze authenticiteit betekent ook dat veel sloten origineel zijn. In de straten rond de Javastraat, Sumatrastraat en Borneostraat zien we veel oude portieken met kwetsbare nachtsloten die bereikbaar zijn via de brievenbus.
Transvaalbuurt en Dapperbuurt
In deze buurten vinden we veel portiekflats uit de jaren ’20 en ’30. De portiekdeuren zijn vaak van stevig hout of metaal, maar de sloten zijn hopeloos verouderd. Vooral in de Eerste, Tweede en Derde Van Swindenstraat en rond de Dappermarkt komen we regelmatig portieken tegen zonder adequate beveiliging.
Oosterparkbuurt
De gebouwen rond het Oosterpark zijn vaak wat grootschaliger, met bredere portieken. Hier zien we vooral het probleem van glazen panelen in of naast de deur die geen veiligheidsglas zijn. Ook de achterdeuren naar binnentuinen zijn hier vaak een zwak punt.
Hoe herken je een onveilige portiekdeur?
Loop eens kritisch naar je eigen portiek en check de volgende punten:
- Is de cilinder ouder dan 15 jaar?
- Kun je door de brievenbus bij het nachtslot?
- Zitten er glazen panelen in of naast de deur zonder veiligheidsfolie?
- Sluit de deur niet goed of gaat hij met een duw open?
- Zitten de scharnieren aan de buitenkant?
- Is de sluitplaat los of zit hij maar met twee schroefjes vast?
- Heeft de achterdeur überhaupt een fatsoenlijk slot?
- Hoeveel verschillende mensen hebben er eigenlijk een sleutel?
Als je meerdere van deze vragen met “ja” beantwoordt, is het tijd om actie te ondernemen.
Hulp nodig bij de beveiliging van je portiek?
Woon je in Amsterdam Oost en maak je je zorgen over de veiligheid van je portiekdeur? We helpen je graag met vrijblijvend advies. Met 25 jaar ervaring in Amsterdam kennen we de specifieke uitdagingen van oude portiekflats in wijken als de Indische Buurt, Transvaalbuurt en Dapperbuurt.
